Çikolata birçok kişinin hayatında ki vazgeçilmezidir. Depresyonda kaşık kaşık Nutella yeriz, atıştırmalık mı arıyoruz gideriz markete çeşit çeşit hangi formunu istersek vardır.

Bir parçasının bile bize bu kadar haz veren çikolatanın tarihi hakkında ne kadar bilgi sahibiyiz? Bu efsane lezzet hakkında bilinmeyenleri öğrenmek istemez misiniz? O zaman bu yazı tam sizlik…

Çikolata adını nereden alıyor ?

Öncelikle çikolata ne demek, nereden geliyor gibi temel bilgiler hakkında bilgi sahibi olalım. Çikolata kelimesi Aztek dilinde; kakao çekirdeklerinin gürültülü bir şekilde havanda dövülmesinden dolayı gürültü anlamına gelen “choco” ve su anlamına gelen “atle” kelimelerinden türemiştir. Amerika’nın keşfi sırasında mevcut kitapların yanmaları sonucu net bir bilgi olmamakla beraber tarihinin İ.Ö. 1500 yılına kadar dayandığı düşünülmektedir. Eski Amerika tarihinde mayalılardan önce Olmecler’in kakao ağaçlarını kullandıkları bilinmektedir. Zaten “kakao” kelimesi Olmec dilinden gelmektedir. Mayalılar kakaonun tanrılar tarafından kendilerine verilen bir hediye olduğunu düşünürlermiş ki zaten kakao ağacının bilimsel adı “Theobroma Cacao” yani “tanrıların yiyeceği” anlamına gelir.

Çikolata’yi ilk kim kullandı?

İlk kullananların Amerika yerlileri olduğu düşünülüyor. Olmec medeniyeti askerlerinin savaş alanında daha başarılı olması için kullanmış. Komşularla ticarette de kullanmaya başlamışlar bir süre sonra. İlk olarak Yukatan yarımadana (Meksika) getirenlerin tahminen 1500 yıl önce mayalılar olduğu düşünülüyor. Kakaoyu en çok içicek olarak kullandıkları biliniyor. İlk olarak çekirdeklerini kurutup, sıcak suya koyar biraz dinlendikten sonrada mısır ve vanilya ekleyerek krallarına içki hazırlarlarmış. Bilinene göre mayalılar daha çok sıcak tercih ederken, Aztekler ise tam tersi soğuk içmeyi seçmişler. Avrupa’nın kakao ile tanışması da hernando cortesin maya ve aztekleri fethi etmesinden sonra oluyor. Bir rivayete göre Aztek kralının hazinesinde 960 milyondan fazla kakao çekirdeği bulunduğu ve hayatı boyunca binden fazla tükettiği söylenir.

Bunu test eden cortes daha sonra yatıştırıcı olarak krallarının ickilerine bal kattılarini da fark eder. Yazının başlarinda bu resmedilmiştir. Zaten aztek dilindeki chocoatl ve ingilizce chocolate arasında büyük bir benzerlik vardır. İspanyollari cezbeten kismida bu yatistiriciligi üzerine olmuştur . Açlığı bastiriciligi ve enerji vermediğini fark etmelerinden sonra daha çıkan askerlerinde ve dövüş müsabakalarında kullanmışlardır. Sıcak çikolata zamanında Akdeniz’de ki Katolik ülkelerinin oruç zamanı en popüler icicekleri olur. 1528 yılında İspanyol bir denizci ticari bir araç haline gelen çikolatayı 1606 yılında İtalya ‘ya , 1615 yılında Fransa’ya , 1657 yılında da İngiltere’ye yaymistir.

“Yenen çikolataya geçis”


1700 yıllarında malikanelerde üretilmeye başlaması ile birlikte seri üretime geçilmiş ve pahalı bir besin olmaktan çıkmıştır . Tarihçilere göre 1700 lu yillarin başında londra da 2 binden fazla çikolata imalathanesi bulunuyormuş. 1828 yılında Hollandalı bir kimyager kakao presini icat ederek kakao yağını ozunden ayırmayı başarmıştır. Böylece modern çikolatanin temelini atmıştır. Yenmesi için imal edilen ilk çikolata 1847 yılında Joseph fry isimli bir İngiliz tarafından üretilmiştir. 1875 yılında da Daniel Peter 8 yıllık uğraşı sonucu çikolatanin özüne süt karıştırma yolunu bularak sütlü çikolataya babalık etmiştir.

Türk tarihinde çikolata


Kendi tarihimize de çikolata ilk olarak Osmanlı zamanı görülmüştür. Bunu o zamanın gazetelerinde yayınlanan ihtiyaç listesinden öğreniyoruz .1857 yılında yayınlanan Constantinople gazetesinde çikolatanın adına değinilmiştir. Yani kakaonun Avrupa’ya girmesini ardından Osmanlı da bu lezzetten faydalanmıştır. Günümüze bakıcak olursak eğer birçok ünlü çikolata fabrikasına sahibiz.

Çikolata hakkında efsaneler

Çikolata ile çıkan Mayalılar ve Aztek’lerde sık sık tüketilen bir besin olduğu için birçok efsaneye ve mitlere konu olmuştur. Bunların içinde benim en dikkatimi çeken ve sizlerle paylaşmaya değer bulduğum birini anlatacağım. Quetzalcoatl adlı bir tanrı, Toltekler’e sevgi dolu davranırmış. Günün birinde onlara kötü davranan Tanrıların yanına gidip kakao çekirdeklerini çalmış. Ardından bunlara insanlara verip ekmelerini istemiş. Zamanla büyüyen bu bitkilerin nasıl kullanılacağını da onlara anlatmış. Kötü Tanrılar bir süre sonra bitkilerinin çalındığının farkına varmışlar ve bunun için Quetzalcoatl’dan intikam almak istemişler. Sarhoş olana kadar içki içirmişler. Zamanla sarhoş olan Quetzalcoatl, Toltekler’in önünde rezil olunca kakao çekirdeklerini bir daha görülmemek üzere okyanusa atmış…

Çikolata ve Sağlık

Burada uzun uzun bahsettik yok tarihiydi yok adıydı, peki bu çikolatanın sağlığımıza ne gibi etkileri var? Geçmiş zamanlarda sağlık için sıkça tüketilen bir besinmiş, nasıl? Mutluluk hormonu salgılaması ile bilinen çikolata alternatif tıpta en güçlü antidepresan olarak kabul edilir. Kansere, kan pıhtılaşması sorununa, vücut direncine, uyku problemlerine iyi gelir. Abartılmadan kullanıldığı zaman vücudunuzda birçok olumlu etkisi olduğunu göreceksiniz.

© Bu yazının her türlü telif hakkı yazarın kendisine ve / veya temsilcilerine aittir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir